20.06.2018     0
 

Гипертония деген не


28 января 2011, 13:42 | 7 641 просмотр

ГИПЕРТОНИЯ – АРТЕРИЯЛЫҚ ҚАН ҚЫСЫМЫНЫҢ КӨТЕРІЛУІНЕ БАЙЛАНЫСТЫ АУРУ. ҚАН ҚЫСЫМЫНЫҢ ДЕҢГЕЙІ АДАМ ДЕНСАУЛЫҒЫНЫҢ БАСТЫ КӨРСЕТКІШІ. ОЛ ЖҮРЕК , ҚАН ТАМЫРЛАРЫНЫҢ , ОРТАЛЫҚ НЕРВ ЖҮЙЕСІНІҢ , БҮЙРЕКТІҢ ЖАҒДАЙЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ДА ӨЗГЕРІП ТҰРАДЫ . КӨП ЖАҒДАЙДА ТОЛҚУЛАР, ҚАТТЫ АШУЛАНЫП – ҚАПАЛАНУ ОРТАЛЫҚ НЕРВ ЖҮЙЕСІ АРҚЫЛЫ ҚАН ҚЫСЫМЫНЫҢ КӨТЕРІЛУІНЕ ӘКЕП СОҒАДЫ.АРТЕРИЯЛЫҚ ҚАН ҚЫСЫМЫНЫҢ УАҚЫТША КӨТЕРІЛУІ : 130/ 80 ММ 139/89 ММ СЫНАП БАҒАНАСЫ БОЙЫНША БОЛСА, ОДАН ЖОҒАРЫ КӨТЕРІЛСЕ ЖӘНЕ ҰЗАҚ УАҚЫТ ТҮСПЕСЕ ЖҮРЕККЕ ЖӘНЕ МИ, БҮЙЕК, КӨЗ ҚАН ТАМЫРЛАРЫНА САЛМАҚ ТҮСІРІП АРТЕРИЯЛЫҚ ГИПЕРТОНИЯ АУРУЫНА ӘКЕП СОҒАДЫ. МҰНДАЙ ҚАЛЫПСЫЗДЫҚ ЖАҒДАЙЫНДА , ӘЙЕЛДЕРДЕ КЛИМАКС ЖАҒДАЙЫНДА, ІШІМДІККЕ САЛЫНҒАНДА , ШУЛЫ ЖАҒДАЙДА ЖҰМЫС ІСТЕЙТІН АДАМДАРДА, ЖАТТЫҒУ ЖАҒДАЙЫН ӨЗГЕРТКЕН СПОРТСМЕНДЕРДЕ БОЛУЫ МҮМКІН.

Гипертония ауруының кездесуіне тұқым қуалау факторы да әсер етеді. Гипертония ауруы артериялық қан қысымының көрсеткіші және адамның жай – күйіне байланысты 3 сатыға бөлінеді. Алдымен уақытша көтерілу . 130/85 – 139/89 – бағаланады.

I – саты: Артериялық қан қысымы сынап бағанасы бойынша 140/90 – 159/99 мм. Адамның ұйқысы бұзылып , шаршау, жүрек қағу, мазасыздық пайда болады.

Бұл жағдайлар дұрыс дем алып , тыныштандыратын дәрілерден кейін қалпына түседі.

ІІ – саты : Артериялық қан қысымы 160/100 – 179/109 мм аралығында және бас ауру, жүрек айну, жүрек шаншу, бас айналуы мүмкін. Мазасыздық, шаршау, ұйқы бұзылу арта түседі. Бұл жағдайда жүрек , ми қан тамырларында өзгерістер пайда болады және қан қысымын төмендететін дәрілер қабылданған соң қалпына келгенімен тұрақты бір көрсеткіште тұрмайды.

ІІІ – саты: Артериялық қан қысымы 180/110 – дан бастап және одан жоғары көрсет-кіште үнемі болатын жоғарғы қан қысымынан жүрек бұлшық еттері мен қан тамырлары қабырғаларында болған қауіпті өзгерістерге (атеросклероз) байланысты ауытқулар болуы мүмкін:

-Инсульт / ми қан тамырларының зақымдануы/

-Миокард инфарктісі / жүрек қан тамырларының зақымдануы/

-Бүйрек жұмысының жеткіліксіздігі / бүйрек қан тамырдарының зақымдануы/

-Соқырлық / көз қан тамырларының зақымдануы/

Жүрек қан тамырлары жағынан аурудың асқынуы бойынша қауіптілік алғашқы 10 жылда пайызбен (%) есептеледі.

1.15% — ға дейін – төменгі қауіптілік

2.15 — 20% — ға дейін – орташа қауіптілік

3.20 — 30% — ға дейін – жоғары қауіптілік

4.30 % — ға дейін – өте жоғары қауіптілік

Қауіптілік пайызы неғұрлым жоғары болса, соғұрлым асқыну аурулары да қиындау болады.

Гипертония ауруының қауіптілігі көптеген адамдар өз қан қысымының жоғары екенін білмегендігінде. Сондықтан әр жағдайда:

-Бір ретте болса қан қысымы көтерілген болса,

-Туыстарыңыздың қан қысымы жоғары болса,

-Жасың 35 – тен асса және артық салмағыңыз болса,

-Қант диабетімен ауырсаңыз,

-Климакс уақыты болса,

-Нерв жүйесіне артық салмақ түссе және ішкі жай – күйіңізде жайсыздық болған жағдайда дәрігерге көрініп, қан қысымыңызды өлшетіңіз. Ауруды уақытында анықтау, дер кезінде емдеу аурудың асқынуынан сақтайды.

Ең бастысы аурудың алдын алу, ол үшін:темекі шегу, ішімдікке салыну сияқты зиянды әдеттерден аулақ болу. Артық салмақ та зиян екенін естен шығармайық.

Салмақтың азюы тек қана артериялық қан қысымын төмендетіп қоймайды, холестерин мөлшерін азайтады және қан тамырларында атеросилероздық өзгерістерді төмендетеді. Мысалы: артық салмағыңыз 5 кг – ға азайтса қан қысымыңыз 5,4/2,4 мм-ге төмендейді. Сондықтан салмағыңызды күнде таңертең өлшеп тұрыңыз.

Артық салмақ кетле индексі бойынша: = есептеледі. Егер 25 тен жоғары болса , артық салмақ,ал 30 дан жоғары болса семіру деп есептеңіз. Сондықтан күнделікті тамақтан қантты, тәттілерді, ұн – нан тағамдарын , малдың майын, сары май, майлы етті, қою шай, кофені, қою сорпаны шектеу қажет. Күніне 3 -4 рет тамақтану қажет. Соңғы тамақ ұйқының алдында 2 -3 сағат бұрын, ал ертеңгі тамақ пен кешкі тамақтың арасы 10 сағаттан артық болмауы керек. Тамаққа ас тұзы аз мөлшерде қосылуы керек. Әр адамға күніне 3,5 – 5г ( 1 шай қасық ) тұз жеткілікті.

Ет – май тағамдарын өсімдік – көкөніс тағамдарына алмастыру қажет. Күніне 5 дана көкөніс өнімдерін жеу шетелдерде жақсы көрсеткіштер берген. Жүрек қан тамырларына қажетті К – Mg тұздары бүтін піскен картопта, фасольде, бұршақ, өрік – мейіз, қара өрікте, сұлыда, қызыл қызылшада, қарақатта, сәбіз, асқабақ, алмұрт, апельсинде, тауық етінде, балықта болады. Дене шынықтыру жаттығулары, таза ауда серуендеу, күніне 40 мин жаяу жүру, еңбек және дем алу тәртібін сақтау, әр кезде артериялық қан қысымын өлшетіп тұру – артериялық гипертония ауруының алдын алудың басты кепілі.

Егшер дәрігер сіздің қан қысымыңызды бірнеше рет өлшеп артериялық гипертония ауруыңызды анықтаған болса; онда жоғарыда көрсетілген ақыл – кеңеске қоса мына жағдайды есте ұстаңыз.

-Дәрі ұзақ уақыт, өмір бойы қабылданады,

-Дәрі мөлшері дәрігермен анықталып, өзгеріп тұруы мүмкін,

-Әр ауруға өз дәрісі – белгіленеді,

-Күніне 1 -2 рет қана қабылданатын дәрі пайдалы, дәрі 2 — 3 түрлі болуы мүмкін,

-Кенеттен көтерілген қан қысымы дәрінің түрін өзгертуді қажет етпейді.

Есте сақтаңыз: гипертония ауруынан адам бір жолата жазылып кете алмайды, тек өмір сүру бағытын өзгерту және үнемі дәрігердің белгілеуі бойынша дәрі қабылдап отыру арқылы ғана қан қысымын бір мөлшерде ұстауға аурудың асқынуынан сақтануға болады.

Артериалдық қан қысымының жоғары деңгейде болуына байланысты диспансерлiк бақылауда тұрган аурулар саны;

2008 жылы 16 онын iшiнде 12 әйел.

2009 жылы 25 онын iшiнде 16 әйел.

2010 жылы 35 онын iшiнде 25 әйел.

Жаңадан дәрiгердiң бақылауына алынған аурулар санының өсуi; жасаңғырауы байқалады.

Артериалдық қан қысымының жоғарылауына байланысты дәрiгерлiк бақылауға алынған аурулардың санының өсуi белсендi анықтауга және себептердiн көбеюiне байланысты болды.

Аурулардың өз қан қысымын өлшеу сауаттылығы, белсендi анықтау,күнделiктi дәрiгер белгiлеген дәрiлердi қабылдап тұруы, саламатты өмiр салтын сақтауы-аурудың әр түрлi асқынуларынан сактайды.

Источник http://zhardem.kz/news/1703

Гипертония деген не?

Гипертония деген не?

Гипертония – артериалдық қан қысымының (140/90 және одан жоғары) көтерілуіне байланысты ауру. Қан қысымы – адам денсаулығы жағдайының маңызды көрсеткіші. Толқулар, тәнге түсетін салмақ, реніш және шеккен бір дана темекінің немесе ішкен бір шыныаяқ кофе аз ғана уақытқа қан қысымын көтеруі мүмкін, сонан соң ол бұрынғы деңгейіне түседі. Егер жоғары қан қысымы (140/90 және одан да жоғары) ұзақ уақыт түспесе, жүрекке және жүрек қан-тамырларына салмақ түсіп, бұл ауруға әкеліп соғады. Гипертония ауруы кезінде ми, жүрек, бүйрек, көз қан тамырлары зақымданады.
Гипертонияны қалай анықтауға болады?
• Жалғыз тәсілі – тонометрдің көмегімен артериалдық қан қысымын өлшеу.
• Гипертонияның қауіптілігі – көптеген адамдар өз қан қысымының жоғары екенін сезбейтіндігінде.
• Егер темекі шексеңіз, сізде артық дене салмағы, қант диабеті, жасыңыз 35-тен асқан және туыстарыңыз гипертонияға шалдыққан болса, өз қан қысымыңызды өлшеңіз.
• Қан қысымын үнемі өлшеу – гипертонияны уақытында анықтауға мүмкіндік береді.
• Егер Сіздің қан қысымыңыз 140/90 және одан жоғары болса, дәрігерге көрініңіз!
Гипертонияның алдын алу үшін не істеу керек?
• Артық салмақпен күресіңіз.
• Тұз және мал майын қолдануды азайтыңыз.
• Еңбек ету және демалу тәртібін сақтаңыз.
• Жемістер мен көкөністерді көбірек тұтыныңыз.
• Неғұрлым көп қимыл үстінде болыңыз.
• Темекі шегуден бас тартыңыз.
• Күйзелістен сақтаныңыз.
• Алкоголь ішімдіктерін қолдануды азайтыңыз.
Жоғары қан қысымын неге төмендету қажет?
Ағзада ұдайы сақталатын жоғары қан қысымынан уақыт өте жүрек бұлшық еттерінде және қан-тамырлары қабырғаларында тұрақты және қауіпті өзгерістер пайда болып, мынадай дерттерге әкеліп соқтыруы мүмкін:
• Инсульт (ми қан тамырларының зақымдалуы);
• Миокард инфарктісі (жүрек қан тамырларының зақымдалуы);
• Бүйрек жұмысының жеткіліксіздігі (бүйрек қан тамырларының зақымдануы);
• Соқырлық (көз қан тамырларының зақымдалуы).

Қауіп-қатер факторлары
Кез келген мамандық иелері кез келген жаста гипертонияның құрбаны болуы мүмкін. Егер, сіздің жасыңыз 35-тен жоғары болса, бұл ескертпелерді ерекше есте сақтаңыз!
Артериялық гипертонияның пайда болуының қауіп-қатер факторлары:
• темекі шегу, семіздік;
• алькоголді ішімдікті артық тұтыну;
• дұрыс тамақтанбау (тұзды, майлы тағамдары көп мөлшерде тұтыну);
• аз қимылдау;
• ұзақ уақыт күйзелісте болу;
• тұқым қуалаушылық (жақын туыстарда артериалдық гипертонияның, инфарктың және иньсулттің болуы).

Б.САТБАЕВА,
салауатты өмір салтына жауапты мейірбике.

Источник http://www.kazigurt-tinisi.kz/index.php/densaulyk/item/1214-gipertoniya-degen-ne/1214-gipertoniya-degen-ne

Гипертония– жоғары қан қысымы ретінде де белгілі – инфаркт, инсульт және бүйрек жеткіліксіздігінің дамуы қатерді арттырады. Қадағаланбаған гипертония соқырлыққа, аритмия және жүрек жеткіліксіздігіне әкелуі мүмкін. Даму қатерлері диабет сияқты, қатердің басқа да жүрек-қан тамыры факторлары болған жағдайда осы асқынулар арта түседі.

БҰЛ ӨТЕ МАҢЫЗДЫ!

  • Өз қан қысымыңды білу – жоғары қан қысымы қандай да бір симптомдармен білінбеуі мүмкін, бірақ кенеттен инсультке немесе инфарктке әкелуі мүмкін.
  • Қандағы қант деңгейін білу – қан құрамындағы глюкозаның жоғары болуы (диабет) инфаркт пен инсульттің даму қатерін арттырады. Егер сізде диабет бар болса, өзіңіздің қан қысымыңыз бен қандағы қант деңгейін қадағалап отыру өте маңызды.
  • Қандағы холестерин деңгейін білу – қан құрамындағы холестериннің жоғары болуы инфаркт пен инсульттің даму қатерін арттырады. Дұрыс тамақтанудың көмегімен қандағы холестерин деңгейін қадағалап отыру қажет.

ГИПЕРТОНИЯ ПРОФИЛАКТИКАСЫ

Гипертонияның даму қатерін төмендетуге болады:

  • күнделікті тұз мөлшерін азайту
  • тамақты теңдестіру
  • алкогольден бас тарту
  • тұрақты түрде дене шынықтырумен айналысу
  • қалыпты дене салмағын сақтау
  • темекі тартудан бас тарту.

АРТЕРИЯЛЫҚ ҚЫСЫМЫҢЫЗДЫ ӨЛШЕҢІЗ!

ГИПЕРТОНИЯНЫҢ АЛДЫН АЛУҒА ЖӘНЕ ЕМДЕУГЕ БОЛАДЫ!

Источник http://gp21.kz/kz/tyrgyndarga/nazarlaryn/337-%D0%B3%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F-%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD-%D0%BD%D0%B5

Гипертония – барлығымызға мәлім жоғары қан қысымы – инфаркт, инсульттің даму қауіпі мен бүйрек жетіспеушілігін жоғарылатады. Бақылаусыз гипертония соқырлыққа, жүрек ырғақтылығың бұзылуы мен жүрек жетіспеушілігіне алып келуі мүмкін. Жүрек – қантамырлық қауіпті факторларының асқыуына, басқада қант диабеті секілді аурулардың даму қауіпін күшейтеді. Әлемде әрбір үшінші ересек адам гипертонияға шалдығуда. Гипертониямен ауыратын ересек адамдардың үлесі жасына қарай өседі – 20 жастан 40 жасқа дейінгі он адамның біреуі, ғқ жастан 60 жасқа дейінгі он адамның бесеуі.

Қалай артериялық қан қысымыңызды төмендетуге болады?

Дұрыс тамақтану рационын құрыңыз. Қалыпты жүрек – қантамырлық жүйелерін сақтау үшін теңдестірілген тамақтану рационының үлкен маңызы бар, көп көлемде жемістер мен көкөністер, тұтас астықтан тағам, майсыз ет, балық және бұршақ тұқымдастарды қосу, тағамыңызға тұз, қант пен майды қолдануды шектеу.

Дене белсенділігін жоғарылатыңыз. Қалыпты салмақты сақтау үшін күніне кем дегенде жарты сағат дене белсенділігі қажет.

Темекіні шегуден бас тартыңыз. Темекінің қай түрі болмасын, шылым, сигар мен насыбай денсаулық үшін қте зиянды. Пассивті темекі шегуде сондай қауіпті. Темекі өнімдерін қолдануды тоқтатқаннан бастап, бірден инфаркт немесе инсульттің даму қауіпі сейіле бастайды, ал бір жылдан соң ғқ пайызға төмендеуі мүмкін.

Гипертонияның алдын алу.

Гипертонияның даму қауіпін төмендетуге болады:

Источник http://stom.tilimen.org/gipertoniya-degenimiz-ne.html


Ваш комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *

Свежие комментарии